Fixatie

Fysieke fixatie is elk middel, materiaal of uitrusting dat is vastgemaakt aan of dichtbij het lichaam van de patiënt. Dit middel is niet controleerbaar of verwijderbaar door de patiënt zelf. Het is opzettelijk bedoeld om de patiënt te beperken in zijn normale bewegingsvrijheid of te ontdoen van een normale toegang tot zijn lichaam. De middelen die kunnen toegepast worden zijn bijvoorbeeld een zetel met voorzettafel, een verpleegdeken, fixatiegordel, onrusthekkens,…. Eveneens een gesloten afdeling behoort tot de fysieke fixatie.

Onder chemische fixatie verstaat men het toedienen van farmaca aan patiënten of bewoners om hun bewegingsvrijheid te beperken. Chemische fixatie wordt gebruikt om het gedrag te controleren of te beheersen. Deze fixatievorm wordt ruim gedefinieerd als het gebruik van neuroleptische, anxiolytische, sedatieve of hypnotische medicatie. Enkele voorbeelden zijn Haldol®, Risperdal®, Zyprexa®,…

Visie

Binnen KEI wordt gestreefd naar een fixatiearm beleid waarbij er voortdurend een evenwicht wordt gezocht tussen veiligheid en vrijheid. Fixatie is heel ingrijpend en moet zoveel mogelijk voorkomen worden. Binnen onze instelling primeert het niet fixeren of een alternatieve benadering boven het fixeren.

Fixatie wordt steeds gezien als een uitzonderingsmaatregel. De maatregel wordt toegepast wanneer alternatieven gefaald hebben.

Overigens is fixatie een tijdelijke maatregel. In het algemeen is fixatie van een patiënt enkel gerechtvaardigd in volgende gevallen:

  • Wanneer er een (dreigend) risico is op beschadiging van de fysieke en/of psychische integriteit van de patiënt of die van anderen.
  • Wanneer er een risico is op onderbreking van levensnoodzakelijke therapie.

Beleid

Bij de beslissing tot het instellen van de fixatiemaatregel wordt met verschillende basisprincipes rekening gehouden.

  • Er wordt naar gestreefd om iedere situatie individueel te benaderen uit bezorgdheid voor het integrale welzijn van de betrokken persoon.
  • Het is een zorg waarbij de patiënt centraal staat.
  • Er wordt eerst een oplossing gezocht door toepassing van alternatieve maatregelen.
  • De fixatie gebeurt enkel op basis van een aanwezig of te verwachten gevaar of risico. Er worden dan ook steeds bepaalde doelstellingen in het belang van de patiënt nagestreefd met het toepassen van de vrijheidsbeperkende maatregel. Er is daarenboven een redelijke kans dat deze doelstellingen bereikt worden door de toepassing van de maatregel.
  • Wanneer de beslissing wordt genomen tot fixatie wordt steeds de minst ingrijpende wel effectieve maatregel toegepast.
  • Familie en patiënt worden zoveel mogelijk betrokken bij de beslissingen rond fixatie
  • Informatie geven aan de patiënt en familie blijft continu een prioriteit binnen het fixatiegebeuren.
  • Het toepassen van een vrijheidsbeperkende maatregel gebeurt bij voorkeur na multidisciplinair overleg, waarbij de behandelende arts steeds wordt ingelicht binnen de 24u.
  • Na het starten van vrijheidsbeperkende maatregelen, worden regelmatig evaluatiemomenten ingebouwd.
  • Beslissingen met betrekking tot het al dan niet toepassen van VBM, de motivatie hiervoor en de evaluatie hiervan, worden nauwkeurig in het dossier genoteerd.
  • De fixatie gebeurt steeds op een deskundige en veilige manier door gekwalificeerd personeel waarbij de patiënt nauwkeurig wordt geobserveerd.

Binnen KEI zijn procedures m.b.t. vrijheidsbeperkende maatregelen beschikbaar voor de medewerkers. In de procedures worden de uitvoeringswijzen van de verpleegkundige technieken met betrekking tot fixatie duidelijk omschreven Deze procedures zijn een hulpmiddel om de verpleegkundigen en andere zorgverleners te ondersteunen om op een ethische en professioneel verantwoorde manier om te gaan met de beslissing tot het instellen of opheffen van een vrijheidsbeperkende maatregel.

Momenteel wordt het algemene beleid rond de vrijheidsbeperking bij patiënten met de uitgeschreven procedures herzien om zo te beantwoorden aan de allerlaatste wetenschappelijke en wettelijke richtlijnen rond fixatie. Eveneens wordt een  patiëntinformatiebrochure ontwikkeld om het gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen bespreekbaar te maken met patiënt en familie.

Download onze KEI brochure

Met deze folder trachten we het gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen bij patiënten bespreekbaar te maken bij patiënt en familie. In deze folder wordt informatie gegeven over wat fysieke fixatie is, welke fixatie wordt toegepast in Kei, wat de visie van Kei is, hoe beslist wordt tot fixatie en de hoe familie hierbij kan helpen. 

versiedatum: 05/08/2014
auteur: werkgroep fixatie